Kazak Tengesi: Orta Asya'nın Petrol ve Uranyum Ekonomisi
Kazak Tengesi, 1993'te Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından ülkenin bağımsız para birimi olarak tanıtılmıştır; 'tenge' ismi, Türk dillerinde 'sikke/eşit' anlamına gelen tarihi bir terimden gelir ve Türk dünyasının ortak kültürel mirasını yansıtır.
Tengenin en dramatik dönemi 2014-2015'te yaşanmıştır: Rusya rublesindeki çöküş ve petrol fiyatlarının gerilemesi Kazakistan'ı sert biçimde etkilemiş, Merkez Bankası Şubat 2014'te tengeyi %19 devalüe etmiş, ancak baskı devam edince Ağustos 2015'te tengeyi tamamen serbest dalgalanmaya bırakmış, bu karar sonrası tenge tek günde %25'in üzerinde değer kaybetmiştir.
Günümüzde Kazak Tengesi, Orta Asya'nın en büyük ekonomisinin ve dünyanın önde gelen uranyum üreticisinin (nükleer yakıt hammaddesi) para birimidir; petrol ve maden ihracatı tengeyi küresel emtia fiyatlarına duyarlı kılmaktadır. Kazakistan'ın Rusya ve Çin arasındaki jeopolitik konumu da tenge üzerinde dolaylı bir etki yaratmaktadır.
İlginç bir not: Kazakistan, dünyanın en büyük uranyum üreticisi olup küresel uranyum arzının yaklaşık %40'ını tek başına karşılamaktadır — bu, tengeyi küresel nükleer enerji sektörü gelişmelerine karşı benzersiz derecede hassas kılan bir faktördür. Kazakistan'ın nadir toprak elementleri ve kritik mineral rezervleri, küresel teknoloji tedarik zincirlerinde artan bir öneme sahip olup tengeyi gelecekte stratejik bir para birimi haline getirebilecek yeni bir potansiyel sunmaktadır. Kazakistan'ın başkenti Astana, sıfırdan inşa edilmiş modern bir şehir olarak dünya çapında dikkat çekmekte; bu iddialı kentleşme projesi, tengeyi destekleyen petrol gelirlerinin somut bir yansıması olarak görülmektedir. Ayrıca Kazakistan, dünyanın en büyük denize kıyısı olmayan ülkesidir; bu coğrafi özellik tengenin ticaret rotalarını şekillendiren temel bir jeopolitik faktördür. Bu özellik, tengenin ticaret rotalarını şekillendiren temel bir jeopolitik unsurdur. Ayrıca Baykonur Kozmodromu, dünyanın ilk ve en büyük uzay üssü olarak Kazakistan topraklarında yer alır; bu tarihi miras tengenin simgelediği Sovyet döneminden kalan bilimsel altyapının bir yansımasıdır. Bu miras, tengenin simgelediği bilimsel altyapının bir yansımasını oluşturmaya devam etmektedir. Bu da tengenin mirasını yansıtmaya devam etmektedir bugün. Bu, Kazakistan'ın bilimsel mirasını yansıtmaya devam etmektedir. Tenge böylece mirasını korumaktadır. Bu miras sürmektedir hâlâ.