gazeteler.info.tr
Estonya Rehberi

Estonya bayrağıEstonya Hakkında Genel Bilgiler

Estonya'nın 1918 bağımsızlığından Sovyet işgaline, 1991 yeniden bağımsızlığından günümüz dijital toplum kimliğine uzanan tarihi üzerine kapsamlı bilgi.

1918 Bağımsızlığı ve Bağımsızlık Savaşı

Petrograd'daki Bolşevik darbesi Estonya'yı da etkiledi; 28 Kasım 1917'de Estonya Meclisi Rus devletinden ayrılma kararı aldı. Şubat 1918'de Alman kuvvetleri Estonya'ya girdi; komünistler kaçtı ve 24 Şubat'ta Maapäev (Estonya Milli Meclisi) Estonya'nın bağımsızlığını ilan etti — bu tarih bugün Estonya'nın bağımsızlık günü olarak kutlanmaktadır. Almanya'nın 11 Kasım 1918'de müttefiklere teslim olmasının ardından Estonya geçici hükümeti bağımsızlığı yeniden ilan etti; ancak Kızıl Ordu 28 Kasım'da Narva'yı ele geçirerek Estonya'ya girdi. General Johan Laidoner'in Ocak 1919'da başlattığı karşı taarruz, müttefiklerden gelen silah desteği, bir İngiliz deniz filosu ve 2.700 kişilik bir Fin gönüllü kuvvetiyle desteklendi; şubat sonunda tüm Estonya toprakları kurtarılmıştı. Bağımsızlık, 2 Şubat 1920'de imzalanan Tartu Barış Antlaşması ile güvence altına alındı.

İki Savaş Arası Dönem

15 Haziran 1920'de toplanan kurucu meclis, tek meclisli 100 üyeli bir Parlamento (Riigikogu) öngören yeni bir anayasa kabul etti. Bu dönem, bazı tarihçiler tarafından Birinci Estonya Cumhuriyeti olarak adlandırılsa da, Estonya hükümeti ve çoğu tarihçi 1918'de ilan edilen devlet ile 1991'de yeniden ilan edilen günümüz Estonya devleti arasındaki hukuki sürekliliği vurgulamayı tercih eder; Sovyet ve Alman dönemleri yasa dışı işgaller olarak nitelendirilir.

Sovyet İşgali (1940-1991)

Estonya'nın kaderi, Nazi Almanyası ile SSCB arasında Ağustos 1939'da imzalanan Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı ile belirlendi. Sovyet hükümeti 28 Eylül'de Estonya'ya, Sovyetler Birliği'ne çeşitli Estonya askeri üslerini devreden bir karşılıklı yardım antlaşması dayattı; bu üsler derhal işgal edildi. Estonya, 1940'ta zorla SSCB'ye dahil edildi ve 1991'e kadar bir Sovyet cumhuriyeti olarak kaldı. Üç yıl boyunca 'Ostland' vilayetinin bir parçası olarak Alman işgali altında kalan Estonya'da, 1944'te Sovyet kuvvetleri geri döndü; birçok Estonyalı İsveç ve Almanya'ya kaçtı, Eylül 1944'te Sovyet birlikleri Tallinn'i ele geçirdi.

1991 Yeniden Bağımsızlık

30 Mart 1990'da Estonya yasama organı bağımsızlığa geçiş sürecini ilan etti; bağımsızlık resmen Ağustos 1991'de ilan edildi ve ertesi ay Sovyetler Birliği tarafından tanındı — Sovyetler Birliği, Estonya ve diğer Baltık devletlerinin bağımsızlığını 6 Eylül 1991'de tanımış, BM üyeliği kısa süre sonra gerçekleşmiştir. İzlanda, 22 Ağustos 1991'de Estonya'nın bağımsızlığını tanıyan ilk ülke olmuştur. Haziran 1992'de yeni anayasa kabul edilmiş, eylül ayında yapılan seçimlerde Lennart Meri cumhurbaşkanı seçilmiştir; Rus birlikleri Ağustos 1994'te ülkeyi tamamen terk etmiştir. Estonya, 2004'te hem NATO hem AB üyesi olmuştur.

Coğrafya

Baltık bölgesinde yer alan Estonya'nın yüzölçümü 45.227 km², nüfusu yaklaşık 1,3 milyondur. Resmi dil Estoncadır. Ülke topraklarının yarısı ormanla, dörtte biri korunan alanlarla kaplıdır; Estonya, dünyanın en temiz havasına sahip yedi ülkesinden biri olarak kabul edilir.

Fin-Ugor Dil Ailesi ve Kimlik

Estonca, Fince ve Macarcayla akraba olan Fin-Ugor dil ailesine mensuptur; bu dilsel bağ, Estonya'yı çevresindeki Baltık ve Slav dilli komşularından ayırt eden temel bir kültürel özelliktir. Ülke, Kuzey Avrupa ve Baltık kimlikleri arasında benzersiz bir konumda yer almaktadır.

Erim Yentür
Bu Rehberi Hazırlayan
Erim Yentür · Gaziantep · Gönüllü Araştırmacı

Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.