Finlandiya Hakkında Genel Bilgiler

Finlandiya, 12. Yüzyıldan 1809'a kadar İsveç'in bir parçasıydı. 1362'de Finlandiya, İsveç kraliyet seçimine bir temsilci gönderme hakkı kazandı; 1634 İsveç-Fin yönetim biçimi ve ilk parlamento düzeni altında Finlandiya'nın dört zümresi (soylular, din adamları, burjuvazi ve köylüler) Stockholm'deki Riksdag'a temsilcilerini gönderdi.

İsveç İmparatorluğu'nun zayıflamasının ardından Finlandiya Savaşı sonucunda 1809'da tamamen Rusya'ya devredilen bölge, Rus İmparatorluğu'na bağlı özerk bir Büyük Dükalık statüsü kazandı; bu statü 1917'ye kadar sürdü. Finlandiya liderleri 1809'dan itibaren İsveç kontrolünden bıkarak Rus himayesinde özyönetim aradı; Rusya'nın I. Aleksandr'ı Finlandiya'yı özerk bir büyük dükalık olarak tanıdı. Ancak 1809'dan 1863'e kadar Finlandiya, Rus imparatoru tarafından seçilen bir bürokrasi tarafından yönetildi. Finlandiya 1906'da kendi parlamentosuna kavuştu; ilk seçimler 1907'de yapıldı. 20. Yüzyıl başında II. Nikolay'ın Ruslaştırma politikaları (1900'de Rusçanın üçüncü resmi dil olarak dayatılması, 1901'de Finlerin Rus birliklerinde hizmet etmesi kararı) gerginliği tırmandırdı.

Mart 1917'deki Rus Devrimi'nin ardından Finlandiya yeniden özerkliğini kazandı; Temmuz 1917 yasasıyla imparatorun (savunma ve dış politika hariç) tüm yetkilerinin Finlandiya Parlamentosu tarafından kullanılmasına karar verildi. Kasım 1917'de Rusya'nın Bolşevikler tarafından ele geçirilmesinin ardından Finlandiya Parlamentosu 6 Aralık 1917'de bağımsızlık ilan etti; bu ilan, Vladimir Lenin ve hükümeti tarafından yılın son günü tanındı. Bağımsızlığın hemen ardından 1918'de Alman destekli Beyazlar ile Sovyet destekli Kızıllar arasında Finlandiya İç Savaşı yaşandı; savaşta yaklaşık 30.000 kişi hayatını kaybetti.

30 Kasım 1939'da Sovyetler Birliği'nin Finlandiya'ya saldırmasıyla başlayan Kış Savaşı, 13 Mart 1940'a kadar sürdü. 1941-1944 arasında Finlandiya, Sovyetler Birliği'ne karşı Devam Savaşı'nı yürüttü; yenilen taraf olarak Finlandiya, Sovyetler Birliği'ne tren, gemi ve hammadde gibi mallar şeklinde ağır savaş tazminatı ödemek zorunda kaldı. Finlandiya, bu savaşları başarıyla savunarak bağımsızlığını 20. Yüzyılda kalıcı olarak tesis etti.

Kuzey Avrupa'da yer alan Finlandiya, dünyanın en kuzeydeki ve coğrafi olarak en ücra ülkelerinden biridir; ülkenin üçte ikisi yoğun ormanlarla kaplıdır, bu da onu Avrupa'nın en yoğun ormanlık ülkesi yapar. Doğuda Rusya ve el değmemiş vahşi doğa, batıda Botni Körfezi ve İsveç ile sembolik bir kuzey sınırı oluşturur. Yüzölçümü yaklaşık 338.455 km², 2025 nüfusu 5.636.000'dir. Resmi diller Fince ve İsveççedir; 2000 anayasası İsveççeye eşit statü garanti eder ve bu dil Fin okullarında zorunlu bir ders olarak okutulur.

Finlandiya, uzun süredir sürdürdüğü askeri tarafsızlık politikasından ayrılarak 2023'te NATO'ya katılmıştır; bu tarihi karar, Rusya ile 1.300 kilometreyi aşan kara sınırına sahip ülkenin güvenlik politikasında önemli bir dönüm noktası olmuştur.