İspanya Hakkında Genel Bilgiler

İber Yarımadası'nda Kelt, İber, Roma, Vizigot ve Mağribi halkları yerleşmiştir; Orta Çağ'da beş yüzyılı aşkın bir süre boyunca geniş alanlar İslami hükümdarların kontrolünde kalmış, bu hakimiyetin bir bölümü 1492'ye kadar sürmüştür — o yıl Kastilya ve Aragon Hristiyan krallıkları, Mağriplileri yarımadadan sürme sürecini 770 yıl süren bir mücadelenin ardından tamamlamıştır. Aynı yıl Kristof Kolomb Yeni Dünya'ya ulaşmış, bu da dünya çapında bir İspanyol İmparatorluğu'nun kurulmasına yol açmıştır. İspanya bir dönem Avrupa'nın en güçlü ülkesi haline gelmiş, ancak süregelen savaşlar ve diğer sorunlar ülkeyi zamanla küçülen bir statüye indirgemiştir.

20. Yüzyılın orta dönemine Franco diktatörlüğü damgasını vurmuştur. 1969'da Franco, Kral XIII. Alfonso'nun torunu Juan Carlos de Borbón'u kendisinin halefi olarak seçmiştir; Franco 20 Kasım 1975'te öldüğünde Juan Carlos, Kral I. Juan Carlos olarak tahta çıkmıştır. Kral neredeyse hemen ardından, üç yıl içinde Francocu sistemi demokratik bir anayasayla değiştirecek bir demokratikleşme sürecini başlatmıştır.

Franco'nun 20 Kasım 1975'teki ölümü, İspanyol demokratikleşme sürecinin, parlamenter monarşinin kurulmasının ve Kral I. Juan Carlos'un tahta çıkışının başlangıcını işaret eder. Yoğun ve uzun müzakerelerin ürünü olan İspanyol anayasası, ekim 1978'de yasama meclisinin her iki kanadında da neredeyse oybirliğiyle (551'e 11, 22 çekimser) kabul edilmiş; aralık ayındaki referandumda seçmenlerin yaklaşık %90'ı tarafından onaylanmıştır. Yeni anayasa, kilise ile devleti ayırmış ve İspanya genelinde 17 özerk bölgenin kurulmasına imkân tanımıştır; bu özerklik, daha önce sınırlı özerkliğe sahip olan Bask Bölgesi (Euskadi) ve Katalonya'nın ötesine genişletilmiştir.

İber Yarımadası'nın büyük bölümünü kaplayan İspanya, yüzölçümü 505.990 km² ile Batı Avrupa'nın en büyük ülkelerinden biridir; 2025 nüfusu 49.078.000'dir. Resmi dil İspanyolca (Kastilyaca) olmakla birlikte Katalanca, Bask dili ve Galiçyaca gibi bölgesel diller de resmi belgelerde kullanılabilmektedir. Ülke, 1986'da bugünkü Avrupa Birliği'ne katılmıştır.

İspanya, parlamenter anayasal monarşiyle yönetilmekte; ülke, Katalonya ve Bask Bölgesi gibi geniş özerkliğe sahip 17 özerk bölgeden oluşan merkezi olmayan bir idari yapıya sahiptir. Bu yapı, ülkenin güçlü bölgesel kimliklerinin siyasi sisteme yansımasını oluşturmaktadır.

İspanya, 1986'da AB'ye katılmış ve o tarihten bu yana Avrupa entegrasyonunun güçlü destekçilerinden biri olmuştur; ülke, 1999'dan bu yana eurozone üyesi olarak Avrupa ekonomik yönetişiminde aktif bir rol oynamaktadır.