Prusias ad Hypium Antik Kenti (Konuralp)
MÖ 3. yüzyıla tarihlenen, 5.000 kişilik tiyatrosu, su kemerleri, hamamları ve sütunlu caddeleriyle 'Batı Karadeniz'in Efes'i' olarak anılan Roma dönemi antik kenti.
Kısa Tarihçe
Düzce'nin tarihi MÖ 1390'a, Hititler dönemine kadar uzanır. Antik dönemde Bithynia Krallığı'nın önemli merkezlerinden biri olan kent, MÖ 183'te Bitinya Kralı I. Prusias tarafından ele geçirilerek 'Prusias ad Hypium' adını almış, bugünkü Konuralp beldesinde 5.000 kişilik tiyatrosu, su kemerleri ve hamamlarıyla 'Batı Karadeniz'in Efes'i' olarak anılan bir Roma kentine dönüşmüştür. Osmanlı döneminde önemli bir ulaşım merkezi olan Düzce, Sultan Abdülaziz ve Abdülmecit dönemlerinde Kafkasya, Pontus kıyıları ve Balkanlar'dan gelen göçmenlerle (Çerkez, Abaza, Boşnak) nüfusça zenginleşmiştir. 1869-1870'te Bolu Sancağı'na bağlı bir kaza olan Düzce, 1999'daki Marmara ve Düzce depremlerinin ardından yeniden yapılanma sürecinde, 9 Şubat 2000'de Bolu'dan ayrılarak Türkiye'nin 81. ili olmuştur.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 2.492 km²
Rakım 146 m
İklim Karadeniz iklimi; yazlar serin ve yağışlı, kışlar soğuk ve karlı geçer; nem oranı yüksektir.
Yıllık Yağış ≈ 850 mm
Topografya
- Düzce Ovası (Batı Karadeniz'in en verimli ovalarından biri)
- Elmacık Dağı ve Efteni Gölü çevresindeki dağlık kesimler
- Akçakoca kıyı şeridi ve Karadeniz sahili
Nehirler
- Büyük Melen Çayı
- Aksu ve Uğursuyu dereleri
- Asar Suyu
Göller ve Barajlar
- Efteni Gölü (göçmen kuşların önemli konaklama alanı)
- Topuk Yaylası göleti
- Sulama amaçlı küçük göletler
Nüfus
Toplam 415.622 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 167 kişi/km²
Plaka 81
Alan Kodu 0380
İlçe Sayısı 8
Merkez İlçeler Merkez, Akçakoca, Gölyaka, Kaynaşlı, Çilimli, Gümüşova, Cumayeri, Yığılca
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%20
0-14 yaş
%67
15-64 yaş
%13
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%20
Yükseköğretim
%27
Lise
%45
İlk ve Ortaöğretim
%8
Diğer
Önemli Yerler
Konuralp Müzesi
1994'te açılan, Prusias ad Hypium kazılarından çıkan heykel, lahit, sikke ve Orpheus Mozaiği gibi eserleri sergileyen arkeoloji müzesi.
Akçakoca Ceneviz Kalesi
Helenistik, Roma ve Doğu Roma dönemlerinden kalma, 2013'te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne alınan, sahile hakim tarihi kale.
Efteni Gölü
150'den fazla kuş türüne ev sahipliği yapan, göçmen kuşların göç yolu üzerindeki önemli sulak alan.
Sarıçökek Köyü Camii
Orhan Gazi dönemine ait, birinci grup anıt eser olarak tescilli 14. yüzyıl camisi.
Güzeldere Şelalesi Tabiat Parkı
22,76 hektarlık alanda, 630 metre rakımda yer alan, doğa yürüyüşü ve piknik için elverişli şelale.
Ekonomik Faaliyetler
Fındık Tarımı
Düzce fındığı, Türkiye'de üretilen en kaliteli fındıklardan biri olarak kabul edilir; fındık ticareti ve işleme sanayisi ilin başlıca ekonomik faaliyetidir.
Ormancılık ve Mobilya Sanayi
Geniş orman varlığı, kereste ve mobilya sanayisini besleyen önemli bir kaynak olup, İstanbul-Ankara otoyoluna yakınlık lojistik avantajı sağlar.
Turizm
Akçakoca'nın Karadeniz plajları, Prusias ad Hypium antik kenti ve yaylalar, Düzce'yi hem kıyı hem doğa turizminde öne çıkaran bir destinasyona dönüştürmüştür.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Düzce'ın ortanca yaşı 36.8, nüfus yoğunluğu km² başına 168 kişidir. Nüfus artış hızı binde +7.9. İlde 5.820 yabancı uyruklu (nüfusun %1.40'i) ve 9.351 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Düzce, diğer illerden 17.049 kişi alırken 15.220 kişi vermiş — net +1,829 kişilik iç göç fazlası. Uluslararası göçte 862 kişi alırken 1.657 kişi vermiş — net -795 kişilik dış göç açığı. Toplamda il, göç hareketlerinden net +1,034 kişi kazanmıştır; buna +1,570 kişilik doğal nüfus artışı (4.185 doğum - 2.615 ölüm) eklendiğinde ilin genel nüfus dinamiği ortaya çıkar.
Hanehalkı ve Eğitim
Düzce'da 132.122 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3.0 kişi. Hanelerin 28.204 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 62.976 kişi ile toplam nüfusun %15.2'ini oluşturur. 8.044 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Düzce'ın toplam doğurganlık hızı 1.43'dir — nüfus yenilenme eşiği olan 2,1'in altındadır. Evlenme sayısı 2.759 iken boşanma sayısı 1.012'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 37 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 28.3, kadınlarda 25.9'dir.
İsim İstatistikleri
Düzce'da bebeklere en çok verilen isimler Göktuğ (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mustafa ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.