Kemaliye (Eğin) ve Karanlık Kanyon
Fırat'ın yardığı derin Karanlık Kanyon, elle oyulmuş tarihî Taşyolu ve geleneksel Eğin evleriyle Türkiye'nin en etkileyici doğa-kültür alanlarından.
Kısa Tarihçe
Erzincan yöresi, Urartulardan Romalılara, Bizans'tan Mengücekoğulları ve Selçuklulara, Akkoyunlu'dan Osmanlı'ya kadar pek çok medeniyete ev sahipliği yaptı; Üzümlü yakınındaki Altıntepe, Urartu döneminin önemli bir merkeziydi. İpek Yolu üzerindeki konumu kente ticari canlılık kazandırdı. 1071 Malazgirt sonrası Türk yurdu olan bölge, Mengücekoğulları beyliğine merkez oldu. Cumhuriyet döneminde kalkınan kent, 1939'un büyük depremiyle ağır bir yıkım yaşadı ve yeniden inşa edildi; bugün tarımı, sanayisi ve üniversitesiyle bölgenin canlı merkezlerinden biridir.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 11.815 km²
Rakım ≈ 1.185 m (merkez)
İklim Karasal iklim hâkimdir — yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve karlıdır. Erzincan Ovası, çevre yüksek kesimlere göre daha ılıman bir mikroklimaya sahiptir.
Yıllık Yağış ≈ 380 mm
Topografya
- Erzincan Ovası ve Karasu (Fırat) vadisi
- Munzur ve Keşiş (Esence) dağları
- Karanlık Kanyon ve derin nehir vadileri
Nehirler
- Karasu (Batı Fırat) Nehri
- Tercan ve Çayırlı çayları
- Kemah-Kemaliye Fırat kolları
Göller ve Barajlar
- Tercan Barajı
- Kemah ve Mercan barajları (havza)
- Ekşisu sulak alanı
- Karasu üzeri göletler
Nüfus
Toplam 239.625 (TÜİK 2025)
Yoğunluk ≈ 20 kişi/km²
Plaka 24
Alan Kodu 0446
İlçe Sayısı 9
Merkez İlçeler Merkez (Erzincan)
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%22
0-14 yaş
%66
15-64 yaş
%12
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%21
Yükseköğretim
%24
Lise
%48
İlk ve Ortaöğretim
%7
Diğer
Önemli Yerler
Girlevik Şelalesi
Kayalardan dökülen, kışın buz tutan görkemli şelale; çevresindeki yeşillikle dört mevsim farklı bir manzara sunar.
Altıntepe
Urartu döneminden kalma kale, tapınak ve saray kalıntılarıyla bölgenin en önemli arkeolojik alanlarından.
Mama Hatun Külliyesi (Kervansarayı)
Bir kadın hükümdar tarafından yaptırılan, özgün mimarisiyle dünyada eşi az bulunan Saltuklu dönemi külliyesi ve kervansarayı.
Kemah Kalesi ve Mengücek Gazi Türbesi
Fırat kıyısındaki tarihî kale ve Mengücekoğulları'nın türbesiyle geçmişe ışık tutan tarihî alan.
Ekşisu Mesire Alanı
Sazlıkları, gölcükleri ve kuşlarıyla doğa yürüyüşü ve dinlence için sevilen mesire ve sulak alan.
Ekonomik Faaliyetler
Tarım ve Hayvancılık
Verimli Erzincan Ovası'nda şeker pancarı, buğday ve Cimin üzümü üretilir; besicilik ve süt hayvancılığı tulum peynirini besler.
Madencilik ve El Sanatları
Altın, krom ve mermer yataklarıyla madencilik; coğrafi işaretli Erzincan bakır işçiliğiyle el sanatlarında öne çıkar.
Ticaret, Turizm ve Hizmetler
Bölgesel ticaret merkezi olmasının yanında Kemaliye, Ergan ve doğa rotalarıyla turizmde, üniversitesiyle hizmet sektöründe gelişir.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Erzincan'ın ortanca yaşı 36.1, nüfus yoğunluğu km² başına 20.7 kişidir. Nüfus artış hızı binde -6.7. İlde 3.501 yabancı uyruklu (nüfusun %1.46'i) ve 7.335 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Erzincan, diğer illerden 15.946 kişi alırken 15.542 kişi vermiş — net +404 kişilik iç göç fazlası. Uluslararası göçte 733 kişi alırken 989 kişi vermiş — net -256 kişilik dış göç açığı. Toplamda il, göç hareketlerinden net +148 kişi kazanmıştır; buna +707 kişilik doğal nüfus artışı (2.368 doğum - 1.661 ölüm) eklendiğinde ilin genel nüfus dinamiği ortaya çıkar.
Hanehalkı ve Eğitim
Erzincan'da 80.634 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2.7 kişi. Hanelerin 21.206 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 43.037 kişi ile toplam nüfusun %18.0'ini oluşturur. 7.603 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Erzincan'ın toplam doğurganlık hızı 1.35'dir — nüfus yenilenme eşiği olan 2,1'in altındadır. Evlenme sayısı 1.384 iken boşanma sayısı 457'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 33 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 28.8, kadınlarda 26.6'dir.
İsim İstatistikleri
Erzincan'da bebeklere en çok verilen isimler Göktuğ (erkek) ve Gökçe (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mustafa ve Zeynep'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.