Karatepe-Aslantaş Açık Hava Müzesi
Geç Hitit dönemi kabartmaları ve hiyeroglif yazıtlarıyla ünlü, Ceyhan Nehri kıyısındaki ören yeri.
Kısa Tarihçe
Osmaniye ve çevresi, Hitit döneminden itibaren yerleşim gören, Kastabala-Hierapolis gibi antik kentlere ve Karatepe-Aslantaş'ın Geç Hitit dönemi kabartmalarına ev sahipliği yapan köklü bir bölgedir. Osmanlı döneminde 'Cebelibereket' adıyla anılan ve 1933 yılına kadar bağımsız bir il olan Osmaniye, bu tarihten sonra Adana'ya bağlanmış, 24 Ekim 1996'da yeniden il statüsü kazanmıştır. 6 Şubat 2023'te Kahramanmaraş merkezli depremlerden ağır hasar gören Osmaniye, günümüzde yeniden inşa ve canlanma sürecini sürdürmektedir.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 3.321 km²
Rakım ≈ 118-121 m (şehir merkezi)
İklim Akdeniz iklimi — yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlı geçer; Nur Dağları'nın yüksek kesimlerinde daha serin bir dağ iklimi görülür.
Yıllık Yağış ≈ 650 mm
Topografya
- Çukurova'nın doğu ucundaki Yukarı Ova
- Nur Dağları (Amanos Dağları) ve Kösür Dağı (1.702 m)
- Toroslar'ın güneydoğu uzantıları
Nehirler
- Ceyhan Nehri
- Ilısu Çayı
- Akçasu Çayı
Göller ve Barajlar
- Kastabala Vadisi sulak alanları
- Çeşitli sulama göletleri
Nüfus
Toplam 564.123 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 170 kişi/km²
Plaka 80
Alan Kodu 0328
İlçe Sayısı 7
Merkez İlçeler Merkez
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%23
0-14 yaş
%66
15-64 yaş
%11
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%15
Yükseköğretim
%23
Lise
%54
İlk ve Ortaöğretim
%8
Diğer
Önemli Yerler
Kastabala-Hierapolis Antik Kenti
MÖ 2. binyıla uzanan, sütunlu caddesiyle ünlü antik kent.
Toprakkale Kalesi
Önemli bir demiryolu kavşağı yakınında, ortaçağ dönemine uzanan kale kalıntısı.
Harun Reşit Kalesi
Abbasi halifesi Harun Reşit dönemine atfedilen tarihi kale kalıntısı.
Çardak Kalesi
Bölgenin tarihi savunma yapılarından biri.
Ekonomik Faaliyetler
Tarım (Yer Fıstığı)
Türkiye'nin önde gelen yer fıstığı üreticisi olan Osmaniye, tarımsal ekonomisinin temelini bu ürüne dayandırır.
Sanayi ve Lojistik
Toprakkale'deki demiryolu kavşağı ve Adana-Gaziantep karayolu üzerindeki konumu, bölgeyi bir lojistik merkezi hâline getirir.
İnşaat ve Yeniden Yapılanma
2023 depreminin ardından süren kentsel dönüşüm ve altyapı projeleri ekonominin önemli bir parçasıdır.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Osmaniye'nin ortanca yaşı 33,3; nüfus artış hızı binde +5,4 ile büyüyor. Nüfus yoğunluğu km² başına 170,1 kişidir. İlde 985 yabancı uyruklu (nüfusun %0.17'si) ve 12.910 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Osmaniye, diğer illerden 20.565 kişi alırken 21.827 kişi vermiş. Uluslararası göçte 784 kişi alırken 580 kişi vermiş. il, iç göçte küçük bir açık (-1.262 kişi) verse de uluslararası göçte kazançlı (+204 kişi); asıl büyüme +3.786 kişilik güçlü doğal nüfus artışından (6.963 doğum - 3.177 ölüm) geliyor.
Hanehalkı ve Eğitim
Osmaniye'nin 170.132 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 3,2 kişi. Hanelerin 29.941 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 84.866 kişi ile toplam nüfusun %15.0'ini oluşturur. 18.010 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Osmaniye'nin toplam doğurganlık hızı 1,8'dir. Evlenme sayısı 4.318 iken boşanma sayısı 1.225'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 28 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 27,5, kadınlarda 25,1'dir.
İsim İstatistikleri
Osmaniye'de bebeklere en çok verilen isimler Alparslan (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.