Odunpazarı Tarihî Bölgesi
Rengârenk restore edilmiş Osmanlı ahşap evleri, daracık sokakları ve atölyeleriyle kentin ruhunu yansıtan; UNESCO geçici listesindeki tarihî mahalle.
Kısa Tarihçe
Eskişehir yöresinin tarihi, Friglerden Romalılara uzanır; antik 'Dorylaion' kenti bugünkü Şarhöyük'te kuruldu. Frigler bölgeye Yazılıkaya (Midas Şehri) gibi anıtsal eserler bıraktı. Roma ve Bizans döneminde kaplıcalarıyla bilinen kent, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde gelişti. 19. yüzyılda demiryolunun gelişiyle hızla büyüyen Eskişehir, Kırım'dan göç eden Tatar topluluklarıyla kültürel zenginlik kazandı. Cumhuriyet döneminde lokomotif fabrikası, havacılık sanayisi ve üniversiteleriyle modern bir sanayi ve eğitim kentine dönüştü.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 13.960 km²
Rakım ≈ 790 m (merkez)
İklim Karasal iklim hâkimdir — yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Porsuk vadisi kente nispeten ılıman bir mikroklima kazandırır; Sakarya vadisindeki ilçeler daha ılımandır.
Yıllık Yağış ≈ 370 mm
Topografya
- Porsuk ve Sakarya nehir vadileri
- İç Anadolu platosu ve geniş ovalar
- Frig Vadisi ve volkanik tüf oluşumları
Nehirler
- Porsuk Çayı
- Sakarya Nehri
- Sarısu ve kollar
Göller ve Barajlar
- Porsuk Barajı
- Çatören ve Kunduzlar barajları
- Sakaryabaşı kaynakları (Çifteler)
- Musaözü göleti
Nüfus
Toplam 927.956 (TÜİK 2025)
Yoğunluk ≈ 66 kişi/km²
Plaka 26
Alan Kodu 0222
İlçe Sayısı 14
Merkez İlçeler Odunpazarı, Tepebaşı
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%18
0-14 yaş
%69
15-64 yaş
%13
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%28
Yükseköğretim
%26
Lise
%41
İlk ve Ortaöğretim
%5
Diğer
Önemli Yerler
Odunpazarı Modern Müze (OMM)
Ünlü mimar Kengo Kuma tasarımı, ahşap cephesiyle dikkat çeken modern sanat müzesi; çağdaş Türk sanatının önemli koleksiyonlarından.
Porsuk Çayı ve Adalar
Kent merkezinden geçen, kenarındaki kafeleri, köprüleri ve gondol turlarıyla 'Eskişehir'in Venediği' denen yaşam aksı.
Sazova Bilim, Kültür ve Sanat Parkı
Masal Şatosu, korsan gemisi, bilim merkezi ve Japon bahçesiyle aileler için sevilen büyük tematik park.
Yazılıkaya (Midas Şehri)
Friglerin kayalara oydukları anıtsal Midas Anıtı ve kaya yerleşimiyle Frig Vadisi'nin en görkemli alanı.
Seyyid Battal Gazi Külliyesi
Anadolu'nun önemli inanç merkezlerinden; cami, türbe ve dervişhaneleriyle tarihî külliye.
Ekonomik Faaliyetler
Sanayi ve Teknoloji
Raylı sistem (lokomotif), havacılık motorları, seramik-refrakter ve savunma sanayisiyle Türkiye'nin önde gelen üretim merkezlerinden.
Madencilik ve El Sanatları
Dünyanın en büyük bor (Kırka) yataklarına ve başlıca lületaşı kaynağına sahip; lületaşı işçiliğiyle ünlüdür.
Eğitim, Tarım ve Hizmetler
Anadolu Üniversitesi ve diğer üniversitelerle eğitim merkezi; geniş ovalarında tahıl ve şeker pancarı üretilir, hizmet sektörü canlıdır.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Üniversite kenti Eskişehir'in ortanca yaşı 38,6; nüfus artış hızı binde +6,8 ile büyüyor. Nüfus yoğunluğu km² başına 66,5 kişidir. İlde 24.257 yabancı uyruklu (nüfusun %2.61'si) ve 40.429 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Eskişehir, diğer illerden 37.278 kişi alırken 29.766 kişi vermiş. Uluslararası göçte 3.439 kişi alırken 4.988 kişi vermiş. il, iç göçte net +7.512 kişilik belirgin bir kazanç sağlıyor — incelenen iller arasında en güçlü iç göç fazlalarından biri, öğrenci ve iş gücü çekim merkezi olma özelliğini yansıtıyor. Uluslararası göçte ise net -1.549 kişilik küçük bir açık var; doğal nüfus artışı sınırlı (+688 kişi) olsa da toplam nüfus artışının ana kaynağı iç göç fazlası.
Hanehalkı ve Eğitim
Eskişehir'in 348.092 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,6 kişi. Hanelerin 96.246 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 200.144 kişi ile toplam nüfusun %21.6'ini oluşturur. 11.550 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Eskişehir'in toplam doğurganlık hızı 1,1'dir. Evlenme sayısı 5.768 iken boşanma sayısı 2.672'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 46 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 29,0, kadınlarda 26,8'dir.
İsim İstatistikleri
Eskişehir'de bebeklere en çok verilen isimler Göktuğ (erkek) ve Gökçe (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mehmet ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.