Bandırma Vapuru Müzesi ve Onur Anıtı
Atatürk'ü Samsun'a taşıyan geminin müze hâline getirilmiş hâli ve şehrin simge anıtı.
Kısa Tarihçe
Samsun ve çevresi, antik dönemde Amisos adıyla anılan, Milet kökenli bir koloni kenti olarak kurulmuştur. Pontus Krallığı, Roma ve Bizans dönemlerinin ardından Danişmendliler ve Selçuklular, ardından Osmanlı topraklarına katılan şehir, 1919'da Türk tarihinin dönüm noktalarından birine sahne olmuştur: Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1919'da Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkarak Kurtuluş Savaşı'nın ilk adımını atmıştır. Bu tarih, bugün Türkiye'de '19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı' olarak kutlanmaktadır. Cumhuriyet döneminde tarım, liman ticareti ve sanayiyle gelişen Samsun, Karadeniz Bölgesi'nin nüfus ve ekonomi bakımından en büyük ili hâline gelmiştir.
Coğrafi Özellikler
Yüzölçümü 9.725 km²
Rakım ≈ 10-30 m (kıyı şeridi, iç kesimlerde Akdağ'a doğru yükselir)
İklim Kıyıda tipik Karadeniz iklimi (nemli, dört mevsim yağışlı), iç kesimlerde karasal iklime geçiş; ortalama yıllık sıcaklık ≈14,5°C.
Yıllık Yağış ≈ 730 mm
Topografya
- Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarının oluşturduğu geniş ovalar (Bafra ve Çarşamba Ovaları)
- İç kesimlerde platolar ve dağlar
- En yüksek nokta Akdağ (2.062 m)
Nehirler
- Kızılırmak
- Yeşilırmak
- Terme Çayı
Göller ve Barajlar
- Ladik Gölü
- Gaziler Gölü
- Kızılırmak Deltası sulak alanları
Nüfus
Toplam 1.392.403 (TÜİK 2025)
Yoğunluk 143 kişi/km²
Plaka 55
Alan Kodu 0362
İlçe Sayısı 17
Merkez İlçeler Atakum, İlkadım, Canik, Tekkeköy
Demografik Yapı
Yaş Grupları
%19
0-14 yaş
%65
15-64 yaş
%16
65 yaş ve üzeri
Eğitim Durumu
%18
Yükseköğretim
%26
Lise
%49
İlk ve Ortaöğretim
%7
Diğer
Önemli Yerler
Amisos Tepesi
Antik dönemden kalma tümülüsleriyle ünlü, teleferikle ulaşılan, Karadeniz manzaralı tepe.
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti
Yüzlerce kuş türüne ev sahipliği yapan önemli sulak alan.
Ladik Gölü ve Kayak Merkezi
Hem göl hem kış sporları turizmine elverişli doğal alan.
Havza Termal Kaplıcaları
Şifalı sularıyla bilinen, tarihi termal turizm merkezi.
Ekonomik Faaliyetler
Tarım
Kızılırmak ve Yeşilırmak deltalarının bereketli ovalarında fındık, tütün ve çeltik üretiminde Türkiye'nin önde gelen illerinden biridir.
Liman ve Sanayi
Samsun Limanı ve otomotiv yan sanayi tesisleriyle Karadeniz Bölgesi'nin en önemli sanayi ve ticaret merkezidir.
Turizm
Bandırma Vapuru Müzesi'nin tarihi önemi, Atakum sahili ve Ladik-Havza'nın doğa-termal turizmiyle gelişmekte olan bir turizm merkezidir.
İl Demografik Göstergeleri (TÜİK İl Bilgi Kartı)
Genel Görünüm
Samsun'un ortanca yaşı 38,8; nüfus artış hızı binde +7,2 ile büyüyor. İlde 17.566 yabancı uyruklu (nüfusun %1.26'si) ve 27.927 yurtdışı doğumlu kişi yaşamaktadır.
Göç Dengesi
Samsun, diğer illerden 48.681 kişi alırken 43.757 kişi vermiş. Uluslararası göçte 3.790 kişi alırken 6.272 kişi vermiş. il, iç göçte net +4.924 kişilik bir kazanç sağlarken, uluslararası göçte -2.482 kişilik bir açık var. +2.805 kişilik doğal nüfus artışıyla birlikte Samsun'un büyümesi hem iç göç fazlasından hem doğumdan geliyor.
Hanehalkı ve Eğitim
Samsun'un 458.108 hanehalkı bulunuyor, ortalama hanehalkı büyüklüğü 2,9 kişi. Hanelerin 96.058 tanesi tek kişilik. Yükseköğrenimli nüfus (lisans + yüksek lisans/doktora) toplamda 237.559 kişi ile toplam nüfusun %17.1'ini oluşturur. 23.796 kişi okuma-yazma bilmemektedir.
Hayati İstatistikler
Samsun'un toplam doğurganlık hızı 1,3'dir. Evlenme sayısı 8.588 iken boşanma sayısı 3.042'dir — her 100 evliliğe karşılık yaklaşık 35 boşanma. İlk evlenme yaşı erkeklerde 28,2, kadınlarda 26,0'dir.
İsim İstatistikleri
Samsun'da bebeklere en çok verilen isimler Alparslan (erkek) ve Alya (kız) iken; ildeki tüm nüfus içinde en yaygın isimler Mustafa ve Fatma'dir.
Kaynak: TÜİK, İl Bilgi Kartı (2025) — Demografik Göstergeler.
Bu rehber, gazeteler.info.tr ekibi tarafından hazırlanmıştır.